Skolyoz ve Düz Tabanlık Askeri Okullara Girişte Engel mi? TSK ve MSÜ Sağlık Kriterleri

Skolyoz ve düz tabanlık, MSÜ ve diğer askeri personel alımlarında adayların en çok merak ettiği sağlık konuları arasında yer alıyor. Peki skolyoz veya düz tabanlık askeri okula girişte elenme sebebi mi? Hangi durumlarda sorun oluşturuyor?

Askeri öğrenci adaylarının sağlık değerlendirmelerinde ortopedik rahatsızlıklar önemli bir yere sahiptir. Ancak yalnızca “skolyozum var” veya “düz tabanım” demek, kişinin otomatik olarak eleneceği anlamına gelmez.

Değerlendirmede rahatsızlığın derecesi, şekli, fonksiyonel etkileri, hareket kısıtlılığı, ağrı durumu ve ilgili sağlık mevzuatındaki kriterler birlikte dikkate alınır.

Bu nedenle internette yer alan tek bir derece veya ölçü üzerinden kesin olarak “elendi” ya da “sağlam kabul edilir” şeklinde yorum yapmak doğru değildir.

Bu Yazıda Neler Öğreneceksiniz?

1. Skolyoz nedir?
2. Düz tabanlık nedir?
3. Skolyoz nasıl ölçülür?
4. Düz tabanlık nasıl değerlendirilir?
5. Skolyoz ve düz tabanlık arasında ilişki var mı?
6. MSÜ adaylarında skolyoz ve düz tabanlık nasıl değerlendirilir?
7. Askerlik açısından skolyoz ve düz tabanlık ne anlama gelir?
8. Skolyoz tedavisinde hangi yöntemler kullanılır?
9. Düz tabanlık tedavi edilir mi?
10. Sağlık raporuna itiraz edilebilir mi?

Skolyoz Nedir?

Skolyoz, omurganın önden veya arkadan yapılan değerlendirmesinde normal doğrultusundan yana doğru eğrilik göstermesi ve bazı vakalarda omurların kendi ekseni etrafında dönmesiyle ortaya çıkan üç boyutlu bir omurga deformitesidir.

Omurga eğriliği C veya S şeklinde görülebilir.

Skolyoz çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkabileceği gibi yetişkinlik döneminde de görülebilir. En sık karşılaşılan türlerden biri idiyopatik skolyozdur. İdiyopatik skolyozda eğriliğin kesin nedeni her zaman belirlenemez.

Skolyoz Nasıl Ölçülür?

Skolyoz değerlendirmesinde en çok kullanılan ölçüm yöntemlerinden biri Cobb açısıdır.

Cobb açısı, röntgen görüntüsü üzerinden omurga eğriliğinin derecesinin belirlenmesine yardımcı olur.

Ancak askeri sağlık değerlendirmesinde yalnızca açıya bakılarak karar verilmesi gerektiği düşünülmemelidir. İlgili mevzuatta belirtilen diğer kriterler ve kişinin klinik durumu da değerlendirmeye dahil olabilir.

Skolyozun Belirtileri Nelerdir?

Skolyoz bazı kişilerde herhangi bir belirti vermeden fark edilebilir.

Sık görülen bulgular arasında:

• Omuzların aynı seviyede olmaması
• Kürek kemiklerinde belirgin asimetri
• Bel çizgisinde farklılık
• Gövdenin bir tarafa doğru eğik görünmesi
• Kalçaların farklı seviyelerde görünmesi
• Öne eğilme sırasında sırtın bir tarafında belirginleşme
• Bazı vakalarda sırt veya bel ağrısı

bulunabilir.

Düz Tabanlık (Pes Planus) Nedir?

Düz tabanlık, ayağın iç tarafındaki normal ayak kavsinin azalması veya belirgin şekilde çökmesi durumudur.

Düz tabanlık özellikle çocukluk döneminde oldukça sık görülebilir. Bazı kişilerde ayak kavsi zaman içerisinde gelişebilirken bazı kişilerde düz tabanlık yetişkinlik döneminde de devam eder.

Düz tabanlık genel olarak esnek ve rijit olmak üzere farklı özellikler gösterebilir.

Her Düz Tabanlık Hastalık Mıdır?

Hayır.

Özellikle ağrıya veya fonksiyon kaybına neden olmayan esnek düz tabanlık bazı kişilerde herhangi bir tedavi gerektirmeyebilir.

Buna karşılık:

• Ağrı
• Yürüme bozukluğu
• Koşarken zorlanma
• Ayak bileğinde dengesizlik
• Hareket kısıtlılığı
• İleri derecede deformite

gibi sorunlar varsa ortopedi uzmanı tarafından değerlendirme yapılması gerekir.

Skolyoz ve Düz Tabanlık Arasında İlişki Var mı?

Ayak, diz, kalça ve omurga birbirinden tamamen bağımsız çalışan yapılar değildir.

Ayağın basış şekli, ayak bileğinin pozisyonu ve bacakların mekanik yapısı kişinin duruşunu ve yürüyüşünü etkileyebilir.

Düz tabanlıkla birlikte bazı kişilerde ayak bileğinin içe doğru eğilmesi olarak tanımlanabilecek ankle valgus görülebilir.

Ancak buradan hareketle:

“Düz tabanlık skolyoza kesin olarak neden olur.”

şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

Skolyozun ortaya çıkmasında birçok farklı faktör bulunabilir. Ayak ve postür problemleri bazı kişilerde vücut mekaniğini etkileyebilir ancak her düz taban bireyde skolyoz gelişeceği söylenemez.

Bu nedenle skolyoz ve düz tabanlık arasındaki ilişki değerlendirilirken kişinin bütüncül olarak değerlendirilmesi gerekir.

MSÜ Adaylarında Skolyoz Nasıl Değerlendirilir?

MSÜ’ye başvuran adaylar sağlık muayenelerinde ilgili sağlık şartlarını karşılamak zorundadır.

Skolyoz açısından değerlendirme yapılırken röntgen görüntüleri ve ortopedik muayene önemlidir.

1. Yönetmeliğe göre, A/P planda (ön-arka grafide) ayakta çekilen grafilerde 5° (derece) eğrilik(7° dahi) kabul edilebiliyor
2. Bu “5° tolerans” Hava Harp Okulu öğrenci adayları için uygulanmıyor.
3. Ayrıca, bazı öğrenciler için (örneğin MSÜ dışındaki fakültelerde) 1O°’ye kadar (1O° hariç) eğrilik de elenme sebebi oluşturmuyor olarak belirtilmiş.

Sağlık değerlendirmesinde:

• Hangi öğrenci statüsüne başvurulduğu
• Hangi okul veya sınıf için değerlendirme yapıldığı
• Yönetmeliğin ilgili maddesi
• Eğriliğin özellikleri
• Radyolojik ölçüm
• Klinik muayene

birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca Hava Harp Okulu gibi farklı sağlık şartlarının uygulanabildiği alanlar bulunabileceğinden, adayların yalnızca başka bir adayın deneyimine bakarak kendi durumları hakkında kesin karar vermesi doğru değildir.

Skolyozda Cobb Açısı Neden Önemlidir?

Cobb açısı, skolyozun değerlendirilmesinde kullanılan temel ölçümlerden biridir.

Örneğin iki kişinin röntgeninde omurga eğriliği bulunabilir ancak eğriliğin:

• Derecesi
• Bölgesi
• Rotasyonu
• İlerlemesi
• Vücut üzerindeki etkisi

aynı olmayabilir.

Bu nedenle “Benim röntgenimde şu kadar derece çıktı, kesin elenir miyim?” sorusunun yalnızca derece bilgisine bakılarak cevaplanması doğru değildir.

Askeri sağlık değerlendirmesinde esas olan, ilgili mevzuat kapsamında yetkili sağlık kuruluşunun yaptığı değerlendirmedir.

Askerlik Açısından Skolyoz

Zorunlu askerlik muayenelerinde de ortopedik rahatsızlıklar sağlık mevzuatı kapsamında değerlendirilir.

Skolyoz açısından değerlendirmede omurga eğriliğinin derecesi ve niteliğinin yanı sıra kişinin fonksiyonel durumu da önem taşıyabilir.

Örneğin:

• Hareket kısıtlılığı
• Bel veya sırt ağrısı
• İleri deformite
• Fiziksel kapasitede azalma
• Omurga stabilitesindeki problemler

gibi durumlar değerlendirmede önem kazanabilir.

Burada önemli bir ayrım vardır:

MSÜ öğrenci adaylığı ile askerlik muayenesi aynı değerlendirme süreci değildir.

Bu nedenle askerlik muayenesinde uygulanan bir kriteri doğrudan MSÜ adaylığına aktarmak doğru değildir.

Düz Tabanlık Askeri Okula Girişte Engel mi?

Düz tabanlık konusunda da benzer bir durum söz konusudur.

Her düz tabanlık vakası askeri okul adaylığında otomatik olarak elenme anlamına gelmez.

Değerlendirmede ayağın yapısı ve deformitenin fonksiyonel etkileri önemlidir.

Özellikle:

• Yürüme bozukluğu
• Koşma sırasında ağrı
• Belirgin deformite
• Ayak bileği dengesizliği
• Hareket kısıtlılığı
• Uzun süre ayakta kalmada sorun
• Fiziksel aktivite sırasında belirgin şikâyet

gibi durumların bulunması değerlendirmede önem taşıyabilir.

Bu nedenle yalnızca “düz tabanım var” bilgisiyle askeri okula kesin olarak girilemeyeceği veya kesin girilebileceği sonucuna ulaşılmamalıdır.

Düz Tabanlık Nasıl Değerlendirilir?

Düz tabanlık değerlendirmesinde ayağın anatomik yapısı, basış şekli ve fonksiyonel durumu incelenebilir.

• Kalkaneal yükseklik açısına bakılıyor (ayak topuğu — iç kavis açısı ölçümü).
• Açıklamalara göre: 10 derece (hariç) ile 19 derece (dahil) arasında ve yürüyüşü güçleştirmeyen düz tabanlıklar “sağlam” kabul edilebiliyor.
• Yani, 10°’nin altındaki bazı düz tabanlık vakalarında ve/ veya yürüyüşü bozan tabanlıklar elenmeye sebep

Gerekli görüldüğünde:

• Fizik muayene
• Ayakta çekilen röntgenler
• Açı ölçümleri
• Yürüme değerlendirmesi
• Ayak ve ayak bileği muayenesi

kullanılabilir.

Bu nedenle adayların daha önce çekilmiş bir röntgen sonucunu internet üzerindeki başka bir adayın sonucu ile karşılaştırarak karar vermesi doğru değildir.

Skolyoz Tedavisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Skolyozun tedavisi herkes için aynı değildir.

Tedavi kararı;

1. Yaş
2. Eğriliğin derecesi
3. Eğriliğin yeri
4. Büyüme potansiyeli
5. Eğriliğin ilerleyip ilerlemediği
6. Şikâyetler

gibi faktörlere göre belirlenir.

1. Takip ve Gözlem

Hafif eğriliklerde doktor tarafından düzenli takip yapılabilir.

Amaç, eğriliğin zaman içerisinde ilerleyip ilerlemediğini belirlemektir.

Özellikle büyüme dönemindeki çocuk ve ergenlerde takip önemlidir.

2. Korse Tedavisi

Bazı büyüme çağındaki ve belirli özelliklere sahip skolyoz vakalarında korse tedavisi uygulanabilir.

Korsenin temel amacı her zaman eğriliği tamamen ortadan kaldırmak değil, eğriliğin ilerlemesini kontrol altında tutmaya çalışmaktır.

Kullanım süresi ve yöntemi doktor tarafından belirlenir.

3. Fizik Tedavi ve Egzersiz

Skolyozda kişiye özel egzersiz programları uygulanabilir.

Bunlardan biri Schroth yaklaşımıdır.

Egzersiz programları:

• Postürün geliştirilmesi
• Kas dengesinin desteklenmesi
• Vücut farkındalığının artırılması
• Solunum çalışmalarının geliştirilmesi
• Ağrı ve fonksiyonel şikâyetlerin azaltılması

amacıyla kullanılabilir.

Ancak egzersizlerin skolyozun her derecesinde aynı sonucu vereceği düşünülmemelidir.

4. Cerrahi Tedavi

İleri derecede veya ilerleme riski yüksek bazı skolyoz vakalarında cerrahi tedavi gündeme gelebilir.

Cerrahi kararı yalnızca eğrilik derecesine göre değil, hastanın yaşı, eğriliğin ilerlemesi, genel sağlık durumu ve diğer klinik özellikler değerlendirilerek verilir.

Düz Tabanlık Tedavisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Düz tabanlıkta da tedavi kişinin şikâyetlerine ve deformitenin özelliklerine göre belirlenir.

Egzersiz

Ayak ve ayak bileğini destekleyen kasların güçlendirilmesine yönelik egzersizler uygulanabilir.

Bunlar arasında:

• Short foot egzersizi
• Baldır ve Aşil germe
• Ayak bileği güçlendirme
• Denge egzersizleri
• Ayak kaslarını güçlendirme çalışmaları

bulunabilir.

Egzersiz programının kişiye göre hazırlanması daha doğru olacaktır.

Ortopedik Tabanlık

Özellikle ağrı veya fonksiyonel sorun bulunan kişilerde doktor tarafından uygun görüldüğünde tabanlık kullanılabilir.

Ancak tabanlık kullanmak her düz tabanlık vakasını düzelteceği anlamına gelmez.

Uygun Ayakkabı

Ayakkabı seçimi de özellikle fiziksel aktivite yapan kişiler açısından önemlidir.

Adayların:

• Ayağa uygun numara
• Yeterli destek
• Uygun taban yapısı
• Aktiviteye uygun ayakkabı

tercih etmesi faydalı olabilir.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi tedavi düz tabanlığın her türünde uygulanmaz.

Şiddetli ağrı, ilerleyici deformite veya diğer tedavilere rağmen devam eden ciddi fonksiyonel problemlerde ortopedi uzmanı cerrahi seçeneğini değerlendirebilir.

Askeri Sağlık Muayenesine Girecek Adaylar Nelere Dikkat Etmeli?

Skolyoz veya düz tabanlık şüphesi bulunan adayların sınavdan hemen önce internetten kendi kendine teşhis koymaya çalışması yerine, önceden ortopedi uzmanına başvurması daha doğru bir yaklaşımdır.

Adaylar mümkünse:

1. Daha önce çekilmiş röntgen ve diğer tetkiklerini saklamalıdır.
2. Mevcut tanısını bir ortopedi uzmanına değerlendirtmelidir.
3. Skolyoz varsa Cobb açısının ölçülmesini sağlamalıdır.
4. Düz tabanlık varsa ayak ve ayak bileği değerlendirmesi yaptırmalıdır.
5. Mevcut raporlarını ve tıbbi belgelerini düzenli şekilde muhafaza etmelidir.
6. İnternetteki başka adayların sonuçlarını kendi sağlık durumuyla birebir karşılaştırmamalıdır.

Sağlık Kararına İtiraz Edilebilir mi?

Sağlık muayenesi sonucunda verilen karara katılmayan adayların, ilgili mevzuatta belirtilen itiraz ve yeniden değerlendirme süreçlerini kullanabilmeleri mümkün olabilir.

Ancak itiraz süreci, verilen kararın türüne ve başvurulan kuruma göre değişebilir.

Bu nedenle adayın kendisine bildirilen resmi karardaki itiraz süresini ve başvuru yöntemini dikkatlice incelemesi gerekir.

Gerekli durumlarda sağlık hukuku konusunda uzman bir hukukçudan destek alınabilir.

Skolyoz ve Düz Tabanlık Hakkında En Çok Sorulan Sorular

Düz tabanlık için tabanlık kullanmak sağlık muayenesini olumlu etkiler mi?

Tabanlık tedavi veya destek amacıyla kullanılabilir ancak sağlık muayenesinde değerlendirme, kişinin mevcut anatomik ve fonksiyonel durumuna göre yapılır.

Skolyoz egzersizle tamamen düzelir mi?

Her skolyoz aynı değildir. Egzersiz bazı kişilerde postür, kas dengesi ve fonksiyon açısından fayda sağlayabilir ancak ileri dereceli yapısal skolyozun tamamen ortadan kaldırılacağı anlamına gelmez.

Skolyoz için hangi doktora gidilmeli?

Ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından değerlendirme yapılabilir. Gerektiğinde ilgili omurga uzmanlık alanlarına yönlendirme yapılır.

Düz tabanlık için hangi doktora gidilmeli?

Ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından değerlendirme yapılabilir.

MSÜ sağlık muayenesinden önce röntgen çektirmeli miyim?

Skolyoz veya başka bir ortopedik problem şüpheniz varsa, önceden uzman değerlendirmesi yaptırmak mevcut durumunuzu anlamanıza yardımcı olabilir. Ancak resmi sağlık değerlendirmesinde hangi tetkiklerin kullanılacağı yetkili sağlık kuruluşunun kararına bağlıdır.

Başka bir adayın sağlık sonucu benim için geçerli olur mu?

Hayır. Her adayın sağlık durumu ayrı değerlendirilir.

Sonuç

Skolyoz ve düz tabanlık, askeri okul ve askeri personel adaylarının sağlık değerlendirmelerinde dikkate alınabilen ortopedik durumlardır.

Ancak:

“Skolyozum var, kesin elenirim.”

veya

“Düz tabanım var ama kesin sorun olmaz.”

şeklinde kesin hükümler vermek doğru değildir.

Asıl önemli olan rahatsızlığın derecesi, yapısal özellikleri, fonksiyonel etkileri ve başvurulan adaylık için geçerli sağlık kriterleridir.

Bu nedenle adayların güncel mevzuatı takip etmesi, gerektiğinde uzman doktor değerlendirmesi alması ve resmi sağlık kurulunun kararını esas alması gerekir.

Önemli Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sağlık durumunuzun askeri öğrenci adaylığına veya askerlik hizmetine uygun olup olmadığı konusunda kesin karar yalnızca yetkili sağlık kuruluşlarının ilgili mevzuata göre yapacağı değerlendirme sonucunda belirlenebilir.