Türk Polis Eğitimi Tarihi

Türk polis teşkilatının bugünkü eğitim sistemi, uzun yıllara yayılan bir gelişim sürecinin sonucudur. Polislik mesleğinin ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve mesleki yeterlilikler zaman içerisinde değişmiş, buna bağlı olarak polis eğitiminin yapısı da sürekli geliştirilmiştir.

Türkiye’deki modern polis eğitiminin temelleri Osmanlı Devleti dönemine kadar uzanmaktadır. Özellikle 19. yüzyılın sonlarından itibaren polis personelinin yalnızca görev başında tecrübe kazanması yerine, belirli bir eğitimden geçirilmesi gerektiği anlayışı güçlenmiştir.

Bu süreç içerisinde farklı şehirlerde polis okulları açılmış, daha sonra polis amirlerinin ve uzman personelin yetiştirilmesine yönelik daha kapsamlı eğitim kurumları oluşturulmuştur.

Bugünkü Polis Akademisinin temelleri ise 1937 yılında kurulan Ankara Polis Enstitüsüne dayanmaktadır.

Osmanlı Döneminde Polis Eğitiminin Başlangıcı

Modern anlamdaki polis eğitiminin gelişmesinde önemli dönüm noktalarından biri, 1879 yılında Zaptiye Nezaretinin kurulmasıdır.

Bu dönemde polislik mesleğinin daha profesyonel bir yapıya kavuşturulması ve görev yapan personelin mesleki bilgilerinin artırılması amacıyla eğitim ihtiyacı ortaya çıkmıştır.

Daha önce polis memuru olabilmek için günümüzdeki anlamıyla kapsamlı bir mesleki eğitim sistemi bulunmazken, zaman içerisinde polislerin;

• Okuma ve yazma,
• Kanun bilgisi,
• İdari bilgiler,
• Mesleki uygulamalar,
• Asayiş hizmetleri

gibi alanlarda eğitim almaları önem kazanmaya başlamıştır.

İlk Polis Eğitimi Nerede Verildi?

29 Mart 1891 tarihli irade doğrultusunda İstanbul’da Zaptiye Nezareti bünyesinde Polis Dersanesi açılmıştır.

Polis Dersanesi, Türkiye’de modern dönemde profesyonel polislik eğitimi veren ilk polis okulu olarak kabul edilmektedir.

Buradaki eğitimlerin temel amacı, görev yapan polis personeline hukuk ve meslek bilgisi kazandırmaktı.

Bu dönemde ders veren isimlerden biri de daha sonra Adliye Nazırlığı görevinde bulunacak olan Manyasizade Refik Bey olmuştur.

Selanik Polis Mektebi

Polis eğitiminin kurumsallaşmasında önemli adımlardan biri de 1907 yılında Selanik’te Polis Mektebinin açılmasıdır.

Rumeli’de yaşanan asayiş sorunlarının giderilmesi ve polis ile jandarma teşkilatlarının geliştirilmesi amacıyla açılan okul, dönemin polis eğitiminde önemli bir yere sahip olmuştur.

Okula Selanik, Üsküp ve Manastır vilayetlerinden polis ve komiserler gönderilmiştir.

Bu okulda verilen eğitim, polis personelinin daha sistemli bir şekilde yetiştirilmesine yönelik önemli bir uygulama olmuştur.

Ancak II. Meşrutiyet sonrasında bölgede görev yapan yabancı subayların ayrılmasıyla birlikte okulun faaliyetleri sona ermiştir.

İstanbul Polis Mektebinin Kurulması

II. Meşrutiyet döneminde polis eğitimine yönelik çalışmalar devam etmiştir.

Bu çalışmaların sonucunda 1909 yılında Dersaadet Polis Mektebi, diğer adıyla İstanbul Polis Okulu kurulmuştur.

Okul, Yıldız Sarayı’nın eski Mabeyn Dairesinde eğitim vermeye başlamıştır.

İstanbul Polis Okulu yalnızca İstanbul’daki personelin değil, farklı bölgelerden gelen polis ve komiserlerin de eğitim aldığı önemli bir merkez haline gelmiştir.

Okulda dönemin ihtiyaçlarına göre oldukça geniş bir ders programı uygulanmıştır.

Bu dersler arasında;

• Kanun ve polis mevzuatı,
• Polis nizamnameleri,
• Haberleşme,
• Atış,
• Jimnastik,
• Meslek eğitimi,
• Karakol görevleri,
• Parmak izi,
• Fotoğraf,
• Daktiloskopi,
• İlk yardım,
• Topografya,
• Kroki,
• Tarih ve coğrafya

gibi farklı alanlar bulunmaktaydı.

Bu durum, polislik mesleğinin yalnızca asayiş hizmetlerinden ibaret görülmediğini ve farklı uzmanlık alanlarının da eğitim içerisinde yer almaya başladığını göstermektedir.

Farklı Şehirlerde Polis Okullarının Açılması

İstanbul Polis Okulunun ülkenin polis ihtiyacını tek başına karşılamasının zorlaşması üzerine farklı şehirlerde de polis okulları açılmıştır.

Bu dönemde;

• Beyrut,
• Erzurum,
• Bağdat,
• Adana,
• Trabzon

gibi şehirlerde polis eğitimi verilmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır.

Ancak I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte bu eğitim faaliyetlerinin önemli bir bölümü sürdürülememiş ve bazı polis okulları kapatılmıştır.

İstanbul Polis Okulu ise savaş ve mütareke yıllarındaki zorlu şartlara rağmen eğitim faaliyetlerini sürdürmüştür.

Cumhuriyet Döneminde Polis Eğitimi

Cumhuriyetin ilanından sonra polis eğitim sisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmalar devam etmiştir.

1923 yılında Konya ve Sivas’ta, 1926 yılında ise Trabzon’da polis okulları açılmıştır.

Bu okullarda genellikle kısa süreli eğitimler verilmiştir.

Ancak ekonomik şartlar, eğitim kadrosu ve teşkilatın ihtiyaçları nedeniyle zaman içerisinde polis eğitiminin daha merkezi ve sistemli bir yapıya kavuşturulmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu süreçte polis memurlarının yetiştirilmesinin yanında, polis amirlerinin ve uzman personelin de daha kapsamlı bir eğitimden geçirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır.

Bu ihtiyaç, Ankara’da modern bir polis eğitim kurumunun kurulmasının önünü açmıştır.

Ankara Polis Enstitüsünün Kuruluşu

Türk polis eğitim tarihinde en önemli dönüm noktalarından biri Ankara Polis Enstitüsünün kurulmasıdır.

Ankara Polis Enstitüsünün resmi açılışı 6 Kasım 1937 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Enstitünün kurulmasındaki temel amaçlardan biri, polis eğitimini daha modern ve sistemli bir yapıya kavuşturmaktı.

Ankara Polis Enstitüsü yalnızca polis memurlarına eğitim veren bir kurum olarak düşünülmemiştir.

Kurumun görev alanında;

• Polis eğitimi,
• Polis amiri yetiştirilmesi,
• Uzmanlık eğitimleri,
• Bilimsel çalışmalar,
• Araştırma faaliyetleri,
• Adli bilimler ve kriminal incelemeler

gibi farklı alanların bulunması planlanmıştır.

Bu yönüyle Ankara Polis Enstitüsü, zaman içerisinde gelişerek bugünkü Polis Akademisinin temelini oluşturan kurum haline gelmiştir.

Polis Kolejinin Kurulması

Polis eğitim sisteminin geliştirilmesi amacıyla 15 Haziran 1938 tarihinde Polis Koleji kurulmuştur.

Polis Kolejinin amacı, gelecekte polis teşkilatında görev alacak öğrencilerin daha erken yaşlardan itibaren eğitim almalarını sağlamaktı.

Bu dönemde polis eğitim sistemi yalnızca görevde bulunan personelin eğitimiyle sınırlı kalmamış, teşkilata personel yetiştiren daha kapsamlı bir eğitim yapısı oluşturulmaya başlanmıştır.

Polis Kurslarının Açılması

1939 yılından itibaren farklı illerde polis kursları da açılmaya başlanmıştır.

Bu uygulamanın temel amacı, düzenli polis okullarına uzak olan bölgelerde görev yapan personelin de mesleki eğitim almasını sağlamaktı.

Ankara, İstanbul, Bursa, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Gaziantep, Hatay, İzmir, Adana, Zonguldak ve Trabzon gibi şehirlerde polis kursları düzenlenmiştir.

Bu kurslarda İstanbul Polis Okulunda uygulanan eğitim programlarına benzer dersler verilmiştir.

Polis Okullarının Yaygınlaşması

Türkiye’de polis teşkilatının personel ihtiyacının artmasıyla birlikte sonraki yıllarda farklı şehirlerde polis okulları kurulmuştur.

Özellikle 1960’lı yıllardan sonra polis eğitiminin ülke genelinde yaygınlaştırılması konusunda önemli çalışmalar yapılmıştır.

Bu dönemde İstanbul, Ankara, İzmir, Konya, Bursa, Afyon, Samsun, Trabzon, Aydın, Balıkesir, Malatya, Erzurum, Elazığ ve Gaziantep gibi birçok şehirde polis personeli yetiştirmeye yönelik eğitim kurumları faaliyet göstermiştir.

Polis eğitimi zaman içerisinde yalnızca temel mesleki bilgilerden oluşan bir yapı olmaktan çıkarılarak daha kapsamlı bir eğitim sistemine dönüştürülmüştür.

Polis Enstitüsünden Polis Akademisine

Ankara Polis Enstitüsünün eğitim yapısı yıllar içerisinde çeşitli değişikliklerden geçmiştir.

Eğitim süresi;

• 1941 yılından sonra 2 yıl,
• 1962 yılından sonra 3 yıl,
• 1980 yılından sonra 4 yıl

olarak uygulanmıştır.

1984 yılında ise Ankara Polis Enstitüsünün adı Polis Akademisi olarak değiştirilmiştir.

Bu değişiklik, Türk polis eğitiminde önemli bir dönüm noktasıdır.

Polis Akademisi, sonraki yıllarda yükseköğretim niteliği daha da güçlenen bir kurum haline gelmiştir.

2001 Sonrası Polis Akademisi

2001 yılından itibaren Polis Akademisinin eğitim yapısında önemli değişiklikler gerçekleştirilmiştir.

Akademide;

• Ön lisans,
• Lisans,
• Lisansüstü

düzeylerde eğitim verilmesine yönelik yapı oluşturulmuştur.

Böylece polis teşkilatının farklı kademelerinde görev yapacak personelin akademik ve mesleki eğitimlerinin daha sistemli şekilde yürütülmesi amaçlanmıştır.

Ayrıca zaman içerisinde yapılan yasal düzenlemelerle hizmet içi eğitim faaliyetleri de Polis Akademisinin görev alanına dahil edilmiştir.

Polis Akademisinin Günümüzdeki Önemi

Polis Akademisi, günümüzde Türk polis eğitim sisteminin merkezinde yer alan kurumlardan biridir.

Akademinin faaliyetleri yalnızca polis adaylarının temel eğitimleriyle sınırlı değildir.

Mesleki eğitim, akademik çalışmalar, araştırma faaliyetleri, uzmanlık eğitimleri ve hizmet içi eğitim gibi farklı alanlarda çalışmalar yürütülmektedir.

Polis teşkilatında görev yapacak personelin görevini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı;

• Mesleki bilgi,
• Hukuk bilgisi,
• Fiziki yeterlilik,
• Disiplin,
• İletişim becerileri,
• Olaylara müdahale yeteneği,
• Teknolojik sistemleri kullanma becerisi

gibi birçok alan eğitim sürecinin farklı aşamalarında ele alınmaktadır.

Bu nedenle polislik mesleğine hazırlanan adayların yalnızca sınav aşamasına değil, mesleğin gerektirdiği eğitim ve sorumluluklara da hazırlıklı olması önemlidir.

Polis Akademisi Logosunun Anlamı